Tusk po spotkaniu E5 w Berlinie: jedność Europy kluczowa dla bezpieczeństwa

Spotkanie E5 w Berlinie i główne ustalenia

Premier Donald Tusk wziął udział w Berlinie w spotkaniu liderów państw Grupy E5. W rozmowach uczestniczyli przywódcy Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Gospodarzem spotkania był kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Celem rozmów było potwierdzenie współpracy państw zaangażowanych we wsparcie Ukrainy oraz w działania na rzecz bezpieczeństwa Europy i całego regionu.

Po zakończeniu spotkania szef polskiego rządu poinformował, że państwa uczestniczące w formacie E5 zadeklarowały pilnowanie jedności europejskiej i transatlantyckiej. Wskazał, że od utrzymania tej jedności zależy przyszłość Europy, Ukrainy i szerzej rozumianego świata zachodniego. Zapowiedział też, że Polska będzie konsekwentnie wzmacniać współpracę sojuszników. Był to główny przekaz polskiej strony po berlińskich rozmowach.

"Jesteśmy tutaj razem w formacie E5, żeby potwierdzić, że nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej"

Donald Tusk, Premier

"Polska nie miała i nie będzie miała żadnych wątpliwości, że przyszłość Europy, zachodniego świata, Ukrainy w tym dramatycznym dla niej momencie, będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką"

Donald Tusk, Premier

W Berlinie omawiano kilka konkretnych obszarów współpracy. Jednym z tematów były przygotowania do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Rozmowy dotyczyły również perspektyw osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie oraz współpracy europejskich przemysłów obronnych. Zakres spotkania pokazał, że dyskusja obejmowała zarówno bieżące bezpieczeństwo militarne, jak i długofalowe działania polityczne i gospodarcze.

• W spotkaniu uczestniczyło 5 państw tworzących Grupę E5: Polska, Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Włochy.
• Gospodarzem rozmów w Berlinie był kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
• Jednym z tematów były przygotowania do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze.
• Polska przeznacza na obronność obecnie prawie 7 procent PKB.
• Na następny dzień po spotkaniu zaplanowano rozpoczęcie Konferencji Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.

Format E5 skupia państwa europejskie, które deklarują zaangażowanie we wspieranie Ukrainy i wzmacnianie bezpieczeństwa regionu oraz świata. Spotkanie w Berlinie było kolejnym sygnałem, że część najważniejszych państw europejskich chce utrzymać ścisłą koordynację działań. Dla Polski istotne było także podkreślenie własnej roli w tym układzie. Premier wskazał, że Warszawa zamierza pozostać aktywnym uczestnikiem wszystkich rozmów dotyczących przyszłości bezpieczeństwa w Europie.

Polska o roli flanki wschodniej i wydatkach na obronność

Premier Donald Tusk zwrócił uwagę na znaczenie państw położonych na wschodniej flance NATO i Unii Europejskiej. Zapowiedział działania na rzecz ich pełnej reprezentacji we wszystkich formatach współpracy dotyczących bezpieczeństwa oraz przyszłości regionu. W jego ocenie bez udziału tych państw trudno będzie skutecznie odpowiadać na zagrożenia płynące ze wschodu. Wypowiedź ta odnosiła się zarówno do bieżącej sytuacji wojennej w Ukrainie, jak i do długofalowej architektury bezpieczeństwa w Europie.

"Będziemy chronić europejską jedność zarówno w trakcie wojny na rzecz Ukrainy, w jej konfrontacji z Rosją. Będziemy chronić więzi transatlantyckie, nawet jeśli niektórzy politycy nie zawsze doceniają znaczenia więzi transatlantyckich"

Donald Tusk, Premier

"Bez Polski, bez państw skandynawskich, bez państw bałtyckich, bez Rumunii trudno będzie cokolwiek osiągnąć w konfrontacji cywilizacyjnej, konfrontacji z agresywnymi wschodnimi sąsiadami"

Donald Tusk, Premier

W tym kontekście premier przypomniał, że Polska już teraz wzmacnia bezpieczeństwo europejskie poprzez wysokie nakłady na obronność. Podał, że wydatki te wynoszą obecnie prawie 7 procent PKB. Jednocześnie zaapelował do liderów NATO o większy wysiłek w budowaniu zdolności obronnych własnych państw i całej Europy. Według deklaracji przedstawionej po spotkaniu, ma to być miara poważnego traktowania sojuszniczych zobowiązań.

Podniesienie kwestii przemysłów obronnych podczas berlińskich rozmów łączy się z tym samym celem. Współpraca europejskich firm i państw w tym obszarze ma zwiększać zdolność do reagowania na zagrożenia oraz skracać czas potrzebny na uzupełnianie wyposażenia wojskowego. Z punktu widzenia Polski ważne jest, że temat ten został połączony z dyskusją o bezpieczeństwie flanki wschodniej. Oznacza to, że kwestie polityczne, wojskowe i przemysłowe są obecnie rozpatrywane łącznie.

Harmonogram dalszych działań: NATO i odbudowa Ukrainy

Jednym z najważniejszych elementów przekazu po spotkaniu w Berlinie było wskazanie najbliższych terminów. Liderzy rozmawiali o przygotowaniach do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze, który ma być kolejnym etapem uzgodnień w sprawach bezpieczeństwa. Oznacza to, że spotkanie E5 nie miało charakteru wyłącznie deklaratywnego, ale wpisuje się w szerszy harmonogram prac prowadzonych przez państwa sojusznicze. Polska zapowiedziała dalsze działania na rzecz utrzymania jedności przed kolejnymi międzynarodowymi rozmowami.

Premier zapowiedział również, że już następnego dnia w Gdańsku rozpocznie się Konferencja Odbudowy Ukrainy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przywódcy, dyplomaci i przedstawiciele firm. Szef rządu określił to spotkanie jako praktyczny wymiar wsparcia Polski i Europy dla Ukrainy walczącej z rosyjską agresją. Konferencja ma dotyczyć zarówno bieżącej pomocy, jak i odbudowy kraju po zakończeniu wojny.

"Niezależnie od różnych zdarzeń, przeprowadzę ją zgodnie z planem. Będzie to kolejny wkład Polski i Europy w odbudowę Ukrainy, pomoc Ukrainie dzisiaj i w odbudowę Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Zapowiedź wydarzenia w Gdańsku pokazała, że Polska łączy działania dyplomatyczne z organizacją konkretnych inicjatyw dotyczących Ukrainy. Z jednej strony Warszawa uczestniczy w rozmowach z najważniejszymi państwami europejskimi o bezpieczeństwie i przyszłości regionu. Z drugiej przygotowuje spotkanie poświęcone odbudowie z udziałem polityków, dyplomatów i biznesu. Taki układ wydarzeń wyznacza najbliższy plan działań: rozmowy o bezpieczeństwie, przygotowania do szczytu NATO i praktyczne wsparcie dla Ukrainy poprzez konferencję organizowaną w Polsce.