Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Program Orka wchodzi w finał
W Gdyni podpisano umowę na trzy okręty podwodne
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których sfinalizowano kolejny etap programu Orka. Najważniejszym rezultatem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Rozmowy przeprowadzono w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej, co nadało wydarzeniu dodatkowy wymiar symboliczny. W czasie konsultacji podpisano także szereg innych porozumień, obejmujących współpracę w kilku dziedzinach.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Donald Tusk określił podpisane dokumenty jako efekt dużego wysiłku po obu stronach. Podkreślił, że chodzi nie tylko o sam kontrakt dotyczący okrętów podwodnych, ale też o rozwijanie współpracy w innych obszarach. Z kolei minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału. Dopiero teraz doszło do podpisania umowy, na którą od lat czekały kolejne pokolenia marynarzy.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Strona polska określa ten kontrakt jako najważniejszą umowę w historii polskiej Marynarki Wojennej. Dla sił morskich oznacza to rozpoczęcie procesu odbudowy jednego z kluczowych komponentów odstraszania i obrony na Bałtyku. Dla mieszkańców kraju praktyczny skutek jest prosty: państwo inwestuje w sprzęt, który ma zwiększyć bezpieczeństwo granic morskich, szlaków transportowych i infrastruktury na wybrzeżu. Znaczenie tej decyzji wykracza więc poza wojsko i dotyczy także stabilności regionu, od której zależą handel, transport i bezpieczeństwo energetyczne.
- Umowa dotyczy zakupu 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Program Orka pozostawał bez finału przez 30 lat.
- Wartość przedsięwzięcia wskazana przez stronę szwedzką to 50 miliardów szwedzkich koron.
- Polsko-szwedzkie konsultacje odbyły się w Gdyni.
- Podstawą obecnych rozmów jest odnowione Partnerstwo Strategiczne podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Program Orka ma znaczenie wojskowe i przemysłowe
Zakup okrętów A26 został przedstawiony nie tylko jako modernizacja uzbrojenia, ale także jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską a Szwecją. Według zapowiedzi projekt ma być etapem szerszego partnerstwa, a nie jego końcem. Oznacza to, że poza dostawą sprzętu ważne będą również powiązania technologiczne, produkcyjne i serwisowe. Dla zwykłych obywateli może to oznaczać nowe zamówienia dla przemysłu obronnego, rozwój kompetencji w krajowych zakładach oraz dalsze inwestycje w zaplecze techniczne.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Oba państwa podkreśliły, że współpraca ma charakter partnerski i nie ogranicza się do prostego modelu zakupu sprzętu przez jedną stronę. Polska kupuje okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma potwierdzać równorzędne relacje i wzajemne korzyści dla przemysłów obronnych obu krajów. Dla Polski oznacza to dodatkowy impuls do wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych, które rząd traktuje jako jeden z priorytetów.
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele kilku resortów, co pokazuje szeroki zakres rozmów. Obecni byli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Spotkanie odbyło się w formule odnowionego Partnerstwa Strategicznego, podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. To wskazuje, że współpraca między Warszawą a Sztokholmem jest prowadzona jednocześnie na poziomie politycznym, wojskowym, gospodarczym i infrastrukturalnym.
Nowy pakt dla Bałtyku i wspólna odpowiedź na zagrożenia
Podczas rozmów potwierdzono, że Polska i Szwecja wchodzą w nowy etap strategicznego partnerstwa. Jednym z jego elementów jest ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. W praktyce oznacza to ściślejsze działania dwóch państw na rzecz ochrony akwenu, przez który przebiegają ważne szlaki handlowe, połączenia energetyczne i trasy transportowe.
Oba kraje podzielają ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy. Wspólnie wskazują na potrzebę utrzymania Bałtyku wolnego od działań rosyjskiej floty cieni, prowokacji i zagrożeń militarnych. Z punktu widzenia mieszkańców Polski ma to bezpośrednie znaczenie, bo bezpieczeństwo na morzu wpływa na dostawy surowców, funkcjonowanie portów, żeglugę i ochronę infrastruktury krytycznej. Im większa koordynacja państw regionu, tym większa przewidywalność w sytuacji napięć i zagrożeń.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Strona polska zwraca uwagę, że współpraca regionalna już wcześniej zwiększyła bezpieczeństwo obywateli państw położonych nad Bałtykiem. Dodatkowym wzmocnieniem było przystąpienie Szwecji do NATO, które zmieniło układ bezpieczeństwa w tej części Europy. Według deklaracji złożonych podczas konsultacji, oba kraje chcą dalej wspierać Ukrainę wobec rosyjskiej agresji oraz współdziałać na rzecz bezpieczeństwa całego regionu. Te decyzje pokazują, że zakup okrętów podwodnych jest częścią szerszej polityki obronnej, a nie odrębnym ruchem zakupowym.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Podpisane w Gdyni porozumienia mają więc kilka równoległych skutków. Po pierwsze, uruchamiają program zakupu trzech okrętów podwodnych A26 dla polskiej marynarki. Po drugie, wzmacniają współpracę przemysłową i technologiczną między dwoma państwami. Po trzecie, wpisują się w budowę wspólnej architektury bezpieczeństwa na Bałtyku, która ma ograniczać ryzyko prowokacji i stabilizować sytuację w regionie.