Ojzer Warszawski
Biografia
Ojzer Warszawski urodził się w rodzinie nauczyciela i sklepikarza w Sochaczewie. Podczas I wojny światowej rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie stał się związany (choć nieformalnie) z awangardową grupą literacko-artystyczną „Hałastra”.
W 1920 zadebiutował powieścią Szmuglerzy (jid. שמוגלאַרס Szmuglars), która cieszyła się dużą popularnością i do roku 1926 doczekała się czterech wydań. Akcja powieści toczy się pod koniec I wojny światowej, ukazując życie przemytników między małym miasteczkiem a Warszawą oraz demoralizację ludności żydowskiej pod okupacją niemiecką. Uznawana jest za najlepsze dzieło Warszawskiego i najważniejszą pozycję żydowskiego naturalizmu.
Dalsze jego utwory z tego okresu to głównie opowiadania publikowane w jidysz; w 1923 opuścił Polskę, a w 1924 zamieszkał w Paryżu, gdzie poświęcił się malarstwu i krytyce literackiej. Tam powstały dwie dalsze części trylogii powieściowej - Der mundir (דער מונדיר) oraz Sznit-cajt (שניט־צײַט) - jednak nie zdobyły one takiej popularności jak pierwsza część. W późniejszym czasie publikował eseje o sztuce, m.in. dotyczące twórczości Marca Chagalla.
Do twórczości literackiej powrócił na krótko przed wybuchem II wojny światowej i w trakcie jej trwania, jednak większość z tych utworów, będących obszernymi notatkami, nie ukazała się drukiem.
Podczas II wojny światowej ukrywał się na południu Francji, a później w Rzymie. Został aresztowany przez włoskich faszystów i deportowany do Auschwitz, gdzie zginął w 1944 roku.